Fizička aktivnost ne mora uvek da podrazumijeva odlazak u teretanu, trčanje ili duge treninge. Nova velika analiza pokazuje da i jedna sasvim obična aktivnost koju mnogi mogu da uključe u svakodnevicu – penjanje uz stepenice – može biti povezana sa značajnim koristima za zdravlje srca i dugovječnost.
Ljudi koji redovno koriste stepenice imali su 39 odsto manji rizik od smrti usljed kardiovaskularnih bolesti i 24 odsto manji rizik od smrti od bilo kog uzroka u poređenju sa osobama koje se rijetko penju uz stepenice. Rezultati su pokazali i povezanost sa manjim rizikom od srčanog udara, moždanog udara i srčane insuficijencije.Istraživanje su sproveli naučnici sa Univerziteta Istočne Anglije i Univerzitetske bolnice Norfolk i Norič. Autori ukazuju na to da penjanje uz stepenice predstavlja praktičan i često zanemaren način da se fizička aktivnost uključi u svakodnevni život, naročito kod ljudi koji nemaju dovoljno vremena za klasično vježbanje.
Kardiovaskularne bolesti vodeći su uzrok smrti u svijetu, a broj oboljelih gotovo se udvostručio između 1990. i 2019. godine. Ipak, veliki dio rizika može se smanjiti zdravim životnim navikama, uključujući redovno kretanje, pravilnu ishranu, nepušenje, održavanje zdrave tjelesne težine i kontrolu krvnog pritiska, holesterola i dijabetesa.
Kako prenosi ScienceDaily, istraživači su željeli da utvrde u kojoj mjeri tako jednostavna svakodnevna aktivnost može da bude povezana sa smanjenjem rizika od kardiovaskularnih bolesti i prerane smrti. Pregledali su gotovo 1.900 istraživanja, a u završnu analizu uključili podatke iz devet visokokvalitetnih studija sa više od 480.000 učesnika.Rezultati praćenja više stotina hiljada ljudi
Učesnici su praćeni u prosjeku oko 14 godina, a među njima su bili i zdravi ljudi i osobe koje su ranije imale srčane probleme. Njihova starost kretala se od 35 do 84 godine, dok su 53 odsto učesnika činile žene.
Kada su objedinjeni rezultati studija, istraživači su utvrdili dosljednu povezanost između penjanja uz stepenice i nižeg rizika od kardiovaskularne, ali i ukupne smrtnosti.
Doktorka Sofi Pedok sa Medicinske škole u Noriču, koja je i specijalizant kardiologije u Univerzitetskoj bolnici Norfolk i Norič, istakla je da penjanje uz stepenice, za razliku od odlaska u teretanu ili posebnog treninga, može lako da postane dio svakodnevnog života – kod kuće, na poslu ili tokom drugih dnevnih aktivnosti.
Prema njenim riječima, kratki periodi fizičke aktivnosti takođe mogu imati povoljne efekte na zdravlje, pa bi kratko penjanje uz stepenice moglo da bude ostvariv način da ljudi povećaju količinu kretanja tokom dana.Ranija istraživanja koja su autori uzeli u obzir pokazala su da svega nekoliko minuta penjanja uz stepenice, ponovljenih nekoliko puta nedjeljno, može doprinijeti boljoj kardiorespiratornoj kondiciji i smanjenju nivoa holesterola.
Koliko stepenica je potrebno?
Jedna velika kohortna studija uključena u analizu ukazala je na to da bi penjanje uz približno šest spratova dnevno moglo da donese najveću korist. Ipak, istraživači naglašavaju da su potrebna dodatna istraživanja kako bi se pouzdano utvrdila optimalna količina penjanja uz stepenice.
Neke od analiziranih studija pokazale su da je veći broj pređenih stepenica bio povezan sa većim zdravstvenim koristima. Međutim, rezultati ukazuju na to da su i relativno male promjene u svakodnevnom kretanju bile povezane sa mjerljivim efektima.
Profesor Vasilios Vasiliu sa Medicinske škole Univerziteta Istočne Anglije istakao je da više od četvrtine odraslih ljudi širom svijeta ne ostvaruje preporučeni nivo fizičke aktivnosti. Zbog toga bi podsticanje korišćenja stepenica u poslovnim zgradama, javnim objektima i domovima moglo da bude dio šire strategije za smanjenje učestalosti kardiovaskularnih bolesti.
Stepenice ipak nisu za svakoga
Autori upozoravaju da penjanje uz stepenice nije odgovarajući oblik aktivnosti za sve ljude. Poseban oprez potreban je kod osoba sa ograničenom pokretljivošću ili problemima sa zglobovima, kojima ovakva aktivnost može predstavljati poteškoću.Istraživači smatraju da bi buduće studije trebalo da koriste nosive uređaje za preciznije praćenje fizičke aktivnosti. Na taj način moglo bi pouzdanije da se utvrdi koliko je penjanja uz stepenice potrebno da bi se ostvarile najveće zdravstvene koristi.
Važno je i da rezultati pokazuju povezanost, a ne dokazuju da je upravo penjanje uz stepenice samo po sebi uzrok manjeg rizika od smrti. Ipak, nalazi se uklapaju u širi korpus dokaza prema kojima i kratki periodi fizičke aktivnosti tokom dana mogu doprinijeti zdravlju.
Glas Srpske
