Koliko je srpskih porodica ostalo bez imovine, koliko je parcela nezakonito prešlo u ruke drugih lica i kolika je finansijska korist onih koji su u tim poslovima učestvovali, teško je utvrditi.
Slučajevi koji su posljednjih mjeseci isplivali u javnost ukazuju da nije riječ o pojedinačnim prevarama, već o dobro razrađenim šemama u kojima su meta najčešće bili raseljeni Srbi koji godinama ne žive na Kosovu i Metohiji.
U Sjevernoj Mitrovici nedavno su uhapšene tri osobe zbog sumnje da su koristile falsifikovanu dokumentaciju kako bi kod notara dobile ovlašćenja za prodaju više parcela bez znanja njihovih stvarnih vlasnika.
Prema navodima policije, osumnjičeni se terete za falsifikovanje isprava i krađu identiteta, odnosno korišćenje tuđih ličnih podataka.
Iako u saopštenju nije navedena nacionalnost uhapšenih, u većini do sada otkrivenih slučajeva na Kosovu i Metohiji žrtve su bili Srbi, dok su među osumnjičenima najčešće bili Albanci.
Jedan od najsvježijih primjera je slučaj porodice Mitić iz Čaglavice kod Prištine. Oni su početkom godine provjerom u katastru saznali da više nisu vlasnici svoje njive površine gotovo jedan hektar na području Veternika. Njihova zemlja, kako tvrde, prešla je na drugo lice bez njihovog znanja.
– Zemlju nismo prodali. Ona je vlasništvo mog oca i njegove braće i sestara. Prodata je uz pomoć falsifikovanih ličnih karata i ovlašćenja koja su navodno izdata kod notara u Crnoj Gori – rekao je Dejan Mitić.
On je naveo da je od notara u Crnoj Gori saznao da postoji oko 50 sličnih ovlašćenja napravljenih za Kosovo, što, kako smatraju oštećeni, ukazuje da taj slučaj nije usamljen.
Da se radi o poslovima vrijednim ogromne sume novca, pokazuju i drugi slučajevi. Na području Prizrena nedavno su uhapšene dvije osobe zbog sumnje da su falsifikovanjem dokumenata nezakonito prenijele vlasništvo nad 18 parcela površine oko 3,6 hektara, čija je vrijednost procijenjena na oko milion evra. Prema istrazi, osumnjičeni su koristili dokumenta preminule osobe, a drugu osobu lažno predstavili kao vlasnika zemljišta.
Nekoliko sedmica ranije uhapšene su još četiri osobe koje se sumnjiče da su pomoću lažnih srpskih dokumenata prodale tuđu imovinu površine 36,28 ari i za to dobile više od 1,5 miliona evra. Prema navodima policije, oni su falsifikovanom dokumentacijom obmanuli kupca, predstavljajući se kao stvarni vlasnici.
Poseban problem predstavlja činjenica da veliki broj raseljenih Srba godinama ne provjerava stanje svoje imovine u katastru. Mnogi od njih žive u centralnoj Srbiji ili drugim krajevima i nemaju mogućnost ili strahuju da odu na Kosovo i Metohiju.
Kao primjer navodi se slučaj Duška Arsića iz Matičana kod Prištine, koji je uhapšen dok je pokušavao da riješi probleme u vezi sa svojom zemljom. Arsić je tvrdio da je protiv njega pokrenut postupak za navodni ratni zločin nakon što je pokušao da vrati imovinu koja mu je, kako navodi, oduzeta.
Slične tvrdnje iznosili su i drugi Srbi koji su pokušavali da povrate svoja imanja. Milisav Živaljević iz Peći, koji danas živi u Kraljevu, rekao je da lica koja koriste njegovo imanje nemaju dokumentaciju o kupovini.
Prema riječima advokata koji su radili na ovim predmetima, česta je praksa da neko godinama koristi srpsku imovinu, a kada se vlasnik pobuni i zatraži povrat zemlje, protiv njega se podnose prijave.
Advokat Dejan Vasić iz Sjeverne Mitrovice naveo je da je imao veliki broj predmeta u kojima su Srbi pokušavali da dokažu vlasništvo nad svojom imovinom.
On je ukazao i na problem da lica koja pokušavaju da zaštite svoju imovinu ponekad završavaju kao osumnjičeni u drugim postupcima.
Svi ovi slučajevi ukazuju da je pitanje srpske imovine na KiM i dalje jedno od najosjetljivijih za raseljene porodice, koje godinama pokušavaju da dokažu da su njihove njive, kuće i imanja i dalje njihove.
Lažne isprave
Zbog falsifikovanja dokumenata koji su korišćeni za promjene vlasništva nad imovinom Srba na KiM, istrage su vođene i u Srbiji. Tužilaštvo za organizovani kriminal u Beogradu ranije je saopštilo da je uhapšeno 17 osoba osumnjičenih za izradu lažnih ličnih karata, ugovora o poklonu i punomoćja za prodaju katastarskih parcela. Prema tim navodima, izrađeno je oko 400 lažnih isprava, a osumnjičeni su pribavili protivpravnu korist od oko 100.000 evra.
