U Srpskoj se već godinama priča o izradi socijalne karte, ali niko ne otkriva kada će ona napokon biti uspostavljena, s tim što stručnjaci ne vjeruju da će ugledati svjetlost dana do kraja ove godine.
Tek periodično poneki političar dotakne se ove teme, uglavnom bez preciziranja datuma realizacije, onoga što je do sada urađeno i onoga što je preostalo da se realizuje.
Još u decembru 2022. godine tadašnji mandatar za sastav Vlade, a aktuelni premijer Radovan Višković naveo je u svom ekspozeu da će na prvoj, konstitutivnoj sjednici nove Vlade Republike Srpske biti imenovane tri radne grupe, s tim što će jedna od njih raditi na socijalnoj karti.
“Prva grupa imaće zadatak da do prve polovine 2023. godine izradi socijalnu kartu Republike Srpske, koja će nam omogućiti pravedniju raspodjelu i bolje ciljanje svih vrsta socijalnih davanja u Republici Srpskoj, te povećanje davanja za najugroženije kategorije društva”, rekao je Višković na posebnoj sjednici parlamenta, predstavljajući program novog saziva Vlade.
Uskoro će, dakle, biti navršene dvije godine kako je trebalo da dobijemo socijalnu kartu. Rijetko se o ovoj temi i govori. Istina, u martu prošle godine u Banjaluci je prezentovan projekat “Socijalna karta Republike Srpske”, a skoro godinu kasnije nije poznato u kojoj fazi je realizacija ovog projekta, osim što je ponovo – spomenut.
“Jednim od zaključaka sastanka, koji je bio od strane i trgovaca i dobavljača, predloženo je da se intenziviraju poslovi za završetak socijalne karte, koja bi nam onda lakše omogućila da kreiramo neke dugoročnije mjere pomoći upravo onima koji su u stanju socijalne potrebe. Mislim da bismo socijalnom kartom mogli kreirati neke dugotrajnije mjere, kojih bismo se na neki način svi pridržavali”, rekao je u četvrtak Denis Šulić, ministar trgovine i turizma Republike Srpske.
Ljubo Lepir, rukovodilac Centra za socijalnu politiku pri Fakultetu političkih nauka u Banjaluci, kaže da se institucije vlasti prema ovom pitanju postavljaju “usput”, na način da to neko povremeno spomene.
I profesor Lepir ističe da je Višković u svom ekspozeu 2022. godine kao jednu od 10 ključnih tačaka u njegovom mandatu naveo upravo socijalnu kartu.
“Dobro se sjećam da je on to stavio u plan u prvih šest mjeseci da će to biti uspostavljeno. Od tada do sada ništa se ne dešava u smislu konačne realizacije”, naveo je Lepir za “Nezavisne novine”, osim što, dakle, poneki ministar spomene ovu temu periodično.
“Vjerujte, ja mogu samo tumačiti da se to radi zbog medijske potrebe. Uopšte ne mogu shvatiti da se oni time ozbiljno bave”, kaže Lepir.
Na pitanje očekuje li da ćemo socijalnu kartu dobiti do kraja ove godine, on kaže da je u našem društvu sve moguće, ali…
“Realno je nemoguće uraditi jedan tako zahtjevan program u kratkom vremenu jer on ne podrazumijeva samo izradu softvera, nego čitav niz preduslova koje treba ispuniti – zakonsku regulativu, podzakonsku regulativu, procedure praćenja, kriterijume i tako dalje. To podrazumijeva široku raspravu i konsultacije ne samo sa institucijama sistema, nego i sa zainteresovanim stranama, a to su, recimo, korisnička udruženja itd. Dakle, ako me pitate kao nekoga ko se bavi ovom oblašću nemoguće je u toku ove godine uspostaviti socijalnu kartu”, naveo je Lepir.
Podsjećanja radi, ministar zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske Alen Šeranić rekao je još u julu 2023. godine da izrada socijalne karte predstavlja važan alat koji će administrativnim procedurama olakšati da se stečena prava građana brže realizuju i sprovode.
“Socijalna karta će omogućiti jednakost i pravednost. Treba da dođemo do onih kojima je pomoć potrebna. To podrazumijeva jedinstven registar”, rekao je tada Šeranić.
Kasnije, u martu prošle godine, kada su, kako je saopšteno, predstavljene dotadašnje aktivnosti i “napredak” realizacije projekta “Socijalna karta Republike Srpske”, Šeranić je takođe govorio na ovu temu. On je tada rekao da je riječ o interresornom i multidisciplinarnom projektu, a da se dalje aktivnosti odnose i na informaciono-komunikacione tehnologije, ali i pravni segment.
Višković je tom prilikom rekao da će socijalna karta omogućiti transparentan i jednako dostupan pristup davanjima za sve građane, te da više neće biti moguće dobiti pomoć po istom osnovu sa više adresa.
“Moja želja je bila da se po matičnom broju, koji će biti glavni pretraživač, dobije podatak da li je određeni korisnik već povukao neko pravo”, rekao je Višković.
