Dok vlasti u Republici Srpskoj najavljuju moguće vanredno povećanje penzija od 3,55 odsto od avgusta ove godine, penzioneri u Federaciji BiH već mjesecima dobijaju znatno veća primanja, a razlika između dva entiteta postaje sve vidljivija.
Prema podacima Federalnog zavoda PIO/MIO, najniža penzija u Federaciji BiH trenutno iznosi 666,76 KM, zagarantovana 795,74 KM, dok najviša prelazi 3.333 KM. Prosječna samostalna penzija već je iznad 840 KM, a od jula se očekuje novo povećanje koje bi minimalnu penziju moglo podići na oko 706 KM.
S druge strane, u Republici Srpskoj je nakon januarskog povećanja od 6,45 odsto prosječna penzija dostigla oko 697 KM, dok minimalna penzija za najniže kategorije ostaje znatno niža nego u Federaciji. Čak i sa najavljenim avgustovskim povećanjem od 3,55 odsto, rast bi za mnoge penzionere iznosio svega desetak do dvadesetak maraka.
Tako se potvrđuje da se penzionerski standard u dva entiteta sve više razdvaja. Dok Federacija BiH posljednjih godina pokušava sistemski povećavati minimalne i zagarantovane penzije kroz izmjene zakona i nova usklađivanja, Republika Srpska uglavnom ide modelom parcijalnih i ograničenih povećanja uslovljenih budžetskim mogućnostima.
Posebno zabrinjava činjenica da inflacija i rast troškova života daleko brže rastu od penzija. Cijene hrane, lijekova, komunalija i osnovnih životnih troškova posljednjih godina ozbiljno su pogodile najstariju populaciju, pa i svako povećanje vrlo brzo izgubi realni efekat.
Ekonomisti upozoravaju da problem nije samo u visini penzija nego i u održivosti cijelog sistema. Republika Srpska se suočava sa padom broja zaposlenih u odnosu na broj penzionera, masovnim odlaskom radne snage i sve većim pritiskom na budžet. Istovremeno, Federacija BiH zahvaljujući većem tržištu rada i većim prihodima lakše amortizuje rast penzionih izdvajanja.
Zbog toga pitanje penzija danas više nije samo socijalno pitanje, nego postaje jedno od ključnih ekonomskih i političkih pitanja budućnosti oba entiteta.
Jer društvo koje ne može obezbijediti dostojanstvenu starost sve teže može govoriti o stabilnoj budućnosti.
ISTOK
