Aneurizma u mozgu je ozbiljno stanje koje ponekad može da prođe potpuno nezapaženo dok ne dođe do iznenadne, potencijalno smrtonosne rupture.
Aneurizma se javlja kada se dio zida arterije, krvnog suda, izduži i stvori izbočinu. Iako se može desiti u bilo kojem krvnom sudu, najčešće je prisutna u arterijama mozga i velikoj arteriji koja izlazi iz srca.
Kako nastaje aneurizma u mozgu?
Zidovi arterija moraju biti čvrsti da bi podnijeli stalni pritisak krvi koja protiče kroz njih. Aneurizma nastaje kada postoji slaba tačka na tom zidu, što može biti uzrokovano različitim faktorima. Arterijski zidovi se sastoje iz tri sloja: unutrašnji sloj od ćelija, srednji sloj sa mišićima i elastičnim vlaknima, i spoljašnji sloj sa kolagenom. Oštećenje bilo kog od ovih slojeva dovodi do toga da zid arterije postane tanak, istegne se i formira izbočinu.
Genetika i određeni naslijeđeni poremećaji mogu oslabiti arterijske zidove, a proces starenja takođe povećava rizik. Prosječna starost kada se aneurizma otkrije je oko 50 godina. Žene su pod većim rizikom od aneurizme nakon 50. godine, jer opadanje estrogena smanjuje količinu kolagena u arterijskom zidu, čineći ga slabijim, napominje “Science alert”.
Nemojte igorisati ove simptome
Mnogi ljudi imaju aneurizmu u mozgu i nisu ni svjesni toga. Američka Nacionalna biblioteka medicine navodi da troje od 100 ljudi ima moždanu aneurizmu veličine od manje od pet milimetara do više od 25 mililmetara u prečniku, ali se većina otkriva samo tokom snimanja radi nekog drugog problema, na primjer traume glave.
Manje aneurizme možda neće izazvati nikakve simptome, dok veće mogu pritiskati mozak i živce, što izaziva glavobolje, mučninu ili poremećaj vida.
Ako osjećate česte glavobolje, posebno ako su povezane sa osjetljivošću ili nelagodnostima u određenom dijelu glave, to može biti signal da postoji malo “curenje” krvi iz aneurizme, što povećava rizik od njenog pucanja u narednim danima ili nedjeljama.
Nažalost, mnogi ljudi te simptome doživljavaju kao obično umor ili stres, ne shvatajući ozbiljnost stanja.
Klasičan simptom koji mnogi opisuju je “gromoglasna glavobolja” koja je nagla i vrlo jaka, a često je praćena i problemima sa vidom, gubitkom pokreta, mučninom i gubitkom svijesti, što može ukazivati na pucanje aneurizme, prenosi Nova.
Ako aneurizma u mozgu doživi rupturu, to može dovesti do subarahnoidnog krvarenja, što je ozbiljna vrsta moždanog udara.
Samo jedna od 100 aneurizmi zapravo pukne, ali ako dođe do rupture, više od 25% ljudi umre u prvih 24 časa, a više od 50% premine u naredna tri mjeseca.
Faktori rizika: šta povećava šanse za aneurizmu?
Iako se aneurizma može javiti bez očiglednog uzroka, postoje faktori koji povećavaju rizik. Visok krvni pritisak, pušenje, uzimanje kokaina, stres i visok unos alkohola mogu svi doprinijeti slabljenu arterijskih zidova i povećanom riziku od aneurizme.
Osobe sa problemima sa holesterolom, gojaznošću ili visokim krvnim pritiskom takođe su u većem riziku. Aneurizme koje su veće od sedam milimetara obično zahtijevaju hirurški zahvat, jer se kod manjih aneurizmi rizik od rupture smatra manjim.
Rizik se može smanjiti zdravim životnim navikama. Prestanak pušenja, umjerena konzumacija alkohola, zdrav režim ishrane, fizička aktivnost i kontrola tjelesne mase mogu pomoći da se očuva snaga arterija i smanji rizik od aneurizme. Ako sumnjate na simptome koji bi mogli ukazivati na aneurizmu, posjetite lekara i obavite potrebne testove.
