Republika Srpska još jednu godinu je okončala sa negativnim prirodnim priraštajem, pa je tako nastavljen negativan trend koji traje od 2002. godine. Tako je lani u 61 od 64 opštine i grada u Srpskoj bilo više umrlih nego rođenih.
Pokazuju to podaci Republičkog zavoda za statistiku koji su objavljeni u “Statistici stanovništva” za prošlu godinu.
Kako se navodi, u 2025. godini u Srpskoj je rođeno 8.825 djece, što je manje za 402 u odnosu na 2024. godinu, dok su u isto vrijeme umrle 13.904 osobe, što je manje za 232 nego godinu prije.
Negativan trend traje više od dvije decenije
“Od 2002. godine prirodni priraštaj Republike Srpske je negativan. Kontinuitet pada prirodnog priraštaja ukazuje na sve veći broj umrlih, a manji broj živorođenih. Stopa prirodnog priraštaja u 2025. godini iznosila je -4,6‰”, navode iz Zavoda.
Samo tri opštine imaju pozitivan priraštaj
Ako posmatramo lokalne zajednice pojedinačno, od 64 opštine i grada u Republici Srpskoj, pozitivan prirodni priraštaj su imale samo tri – i to jedva.
Riječ je o opštini Kupres, gdje su, prema podacima Zavoda, lani rođene dvije osobe, a umrla jedna, pa je prirodni priraštaj +1. Identična situacija je i u Istočnom Drvaru, dok je u Jezeru lani rođeno 13 osoba, umrlo devet, pa je prirodni priraštaj četiri u plusu.
Najveći pad u većim gradovima
Sve ostale lokalne zajednice zabilježile su više umrlih nego rođenih, a najgori prirodni priraštaj bilježe Bijeljina (-395), Prijedor (-372), Doboj (-333) i Gradiška (-321).
Zašto natalitet nastavlja padati
Aleksandar Majić, demograf, u razgovoru za “Nezavisne novine” ističe da je lani Srpska prvi put doživjela da ima manje od 9.000 rođenih, te dodaje da su demografi nagovještavali pad nataliteta.
“Generalno, to je povezano sa starosnom strukturom fertilnog kontingenta. Naime, mi smo svake godine sve stariji i stariji i jednostavno nam se smanjuje ta baza potencijalnih žena koje rađaju. Tako da i sljedeće godine mi ćemo imati manje potencijalnih majki koje mogu da rode djecu. Dakle, to je ključni razlog pada nataliteta”, objašnjava on.
Komentarišući manji mortalitet, Majić navodi da je to takozvani kompenzacioni period.
“Svi znamo da je tokom pandemije virusa korona smrtnost u Republici Srpskoj, kao i u zemljama okruženja, povećana skoro za 30 odsto. Tako da je nizak mortalitet u suštini prividan. To je faktički kompenzacija onih umrlih koji su prije vremena umrli tokom pandemije”, ističe Majić za “Nezavisne novine”.
On je ponovio da je sve veća starost stanovništva ključna odrednica prirodnog kretanja.
Prema njegovim riječima, podaci o pozitivnim prirodnim kretanjima tri opštine su minimalni i minorni.
“Ja bih naglasio, recimo, primjer Banjaluke. Najveći grad u Republici Srpskoj od 2019. bilježi negativni prirodni priraštaj. Dakle, možete misliti Banjaluka, kao grad mladih, ima tako negativno prirodno kretanje, za skoro 300 više umrlih nego rođenih u samoj Banjaluci”, navodi Majić.
Nezavisne novine
