Nakon višednevnog snažnog toplotnog talasa, u Bosnu i Hercegovinu tokom noći, sa 1. na 2. jul, stiže najavljeno nevrijeme praćeno pljuskovima, grmljavinom, jakim vjetrom i mogućom pojavom grada.
Meteorolozi ističu da ovakav nagli preokret nije neuobičajen, jer poslije dugotrajnih vrućina atmosfera često postaje pogodna za razvoj snažnih oluja.
Razlog za to je što se tokom vrelih dana tlo i niži slojevi atmosfere zagriju, a kada nad tako zagrijanu podlogu počne stizati vlažniji i manje topao vazduh, atmosfera postaje nestabilnija.
Topao vazduh pri tlu lakši je od hladnijeg vazduha koji pristiže, pa se počinje dizati. Ako u atmosferi ima dovoljno vlage i energije, taj proces može se razviti u pljuskove, grmljavinu i oluje, objašnjavaju meteorolozi.
Ističu da vrućina sama po sebi ne može uzrokovati nevrijeme.
Matea Štibuhar, prognostičarka hrvatskog Državnog hidrometeorološkog zavoda (DHMZ) i rukovodilac Sektora za vremenske i pomorske analize i prognoze, objasnila je za Index.hr da dotok vlažnog i manje toplog vazduha nad zagrijanu podlogu dovodi do vertikalnih kretanja vazduha koja su često praćena konvektivnim razvojem oblaka.
Drugim riječima, vazduh se počinje podizati uvis (konvekcija). Kako se diže, hladi se, a vodena para u njemu kondenzuje se u kapljice i ledene čestice. Tako nastaju oblaci vertikalnog razvoja, odnosno konvektivni oblaci. Najpoznatiji među njima su kumulonimbusi, veliki olujni oblaci koji mogu proizvesti pljuskove, grmljavinu, grad i snažne udare vjetra.
“Da li će takvi razvoji biti izraženi zavisi od uslova u atmosferi, na primjer od količine vlage, promjene temperature te smjera i brzine vjetra po visini, kao i od mehanizma podizanja vazduha. Što su konvektivni razvoji učestaliji i jači, veći je potencijal za opasnije vremenske pojave pri tlu, odnosno za olujni vjetar, obilnu kišu u kratkom vremenu i krupan grad”, kaže Štibuhar.
Promjena vremena može proći i mirnije, samo uz pad temperature, naoblačenje i povremenu kišu.
“Važno je naglasiti da prestanak toplotnog talasa ne mora nužno biti praćen grmljavinskim nevremenom, već to zavisi od osobina vazduha iznad podloge, kao i vazduha koji pristiže nad zagrijanu podlogu”, kaže Štibuhar.
Prema prognozama hidrometeoroloških zavoda u BiH, za četvrtak, 2. jul, u BiH se očekuje pretežno oblačno i nestabilno vrijeme sa kišom, pljuskovima i grmljavinom, uz osjetan pad temperature.
Podsjetimo, prvi udar nevremena nakon vrućina BiH je pogodio juče, 29. juna, kada su jaki pljuskovi, grmljavina i grad zahvatili Bosanski Petrovac, gdje je led u potpunosti zabijelio grad.
Meteorolozi su i tada upozoravali da se radi tek o početku nestabilnijeg perioda nakon višednevnog toplotnog talasa.
Nagla promjena vremena uz padavine očekuje se i u Srbiji i Hrvatskoj.
Republički hidrometeorološki zavod Srbije upozorio je da su u srijedu uveče, ali i u četvrtak, 2. jula, mogući pljuskovi sa grmljavinom, veća količina kiše u kratkom periodu, jak i olujni vjetar, a ponegdje i pojava grada.
U Hrvatskoj je za četvrtak prognozirano promjenljivo oblačno vrijeme uz mjestimičnu kišu i lokalno izraženije pljuskove sa grmljavinom, posebno u Dalmaciji, na istoku zemlje i na sjevernom Jadranu. Meteorolozi upozoravaju i na jaku buru sa olujnim udarima na dijelu Jadrana, dok će temperature biti osjetno niže u odnosu na prethodne dane.
Nezavisne novine
