Gradska uprava Grada Bijeljina tražila je od Republičkog zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog naslijeđa pri Ministarstvu prosvjete Republike Srpske izradu Studije zaštite područja planine Majevice, kako bi se dalje regulisao status parka prirode.
Iako su ovakva inicijative podnošene i ranije, a urađena su i terenska istraživanja, Planom rada Zavoda za 2026. nije predviđena izrada ove studije. Prioritet imaju lokacije u opštinama Višegrad, Šipovo, Mrkonjić Grad i Ribnik.
Kako navode u Gradu Bijeljina, obrazloženje Republičkog zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog naslijeđa za izuzimenje Majevice iz Plana rada za 2026. godinu, jeste potencijalni konflikt zbog različitih planskih rješenja planiranih dokumentom o izmjenama i dopunama Prostornog plana RS-a, te da će Zavod obaviti konsultacije sa ministarstvima nadležnim za ekologiju i rudarstvo.
To znači da navedena studija može biti, hipotetički, uvrštena u plan rada za 2027.
-Ako se ima u vidu da status parka prirode znači pravnu zaštitu ekosistema i prirodnih resursa, mogućnost razvoja održivog turizma i ekoprojekata, te sprečavanje nekontrolisanog minisranja ili druge štetne eksploatacije, gledano kroz prizmu aktuelnih dešavanja na Majevici, jasno je da državi nije u interesu da zaštiti prirodna bogatstva, jer su prevagu odnijeli fnansijski interesi pojedinaca – navode u zvaničnoj reakciji Grada Bijeljine.
Također, postavljaju pitanje da li Zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog naslijeđa podržava stavove Ministarstva energetike i rudarstva ili Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju:
-Odnosno, da li mu je važnija zaštita prirodnog bogatstva ili interes rudarskih kompanija. Odgovor Zavoda navodi na zaključak da će u borbi za zaštitu interesa pobijediti Ministarstvo energetike i rudarstva – navode iz Grada, uz objavljeni odgovor Zavoda.
Jasno je da se iz Grada referišu na pokušaje otvaranja rudnika litijuma u ovoj zoni, o čemu je Žurnal više puta pisao, a čemu se odavno protive i ekološki aktivisti i stanovništvo ovog kraja. Nekoliko općina na području Majevice, njihovo stanovništvo i ekološka udruženja traže od poslanika u Narodnoj skupštini RS da uvedu moratorij na geološka istraživanja i rudarenje na području planine Majevice.
Kada su prije nekoliko godina počela geološka istraživanja na područje Lopara stanovništvo nije bilo zabrinuto. Iako nisu znali šta se to tačno istražuje, nadali su da će istraživanja otkriti izvore vode, kako bi se riješili dugogodišnji problemi u vodosnabdjevanju opštine. Kada se konačno saznalo da je tražen i nađen litijum građani su uplašeni.
Eksploataciono područje obuhvatalo bi 25 kvadratnih kilometara, dok koncesiono područje iznosi oko 87 kvadratnih kilometara, što je značajan dio teritorije opštine. Više od šest hiljada građana iz Bijeljine, Zvornika, Lopara i Ugljevika potpisalo je peticiju kojom se od Narodne skupštine Republike Srpske traži moratorijum na sva geološka istraživanja i eksploataciju ruda, minerala i drugih resursa na planini Majevici.
Također, Skupština Opštine Lopare usvojila je u jula 2025. rezoluciju o sprečavanju otvaranja rudnika litijuma na Majevici, koju je podnio načelnik opštine Rado Savić.
Rezolucija je usvojena jednoglasno. U isto vrijeme, ispred Centra za kulturu i informisanje u Loparama tada su se okupili mještani i aktivisti koji su negodovali zbog planiranog otvaranja rudnika i jasno poručili: Majevicu ne damo.
Rezolucijom se najoštrije osuđuje svaka aktivnost koja se odnosi na otvarenje rudnika litijuma na Majevici, te bilo kakav dogovor sa domaćim ili stranim investitorima. U njoj se govori o štetnosti rudnika po životnu sredinu i stanovništvo koje živi u naseljima u blizini lokaliteta i na širem prostoru na kome bi rudnik trebao biti otvoren.
Kako su za Žurnal tada rekli iz Ekološkog udruženja “Eko Put”, Narodna skupština Republike Srpske ranije je odbila građansku inicijativu da Majevica postane park prirode a ne rudnik litijuma:
– Rezolucija koju je donijela Skupština Opštine Lopare svakako je još jedna velika potvrda da je lokalna vlast na istom putu sa građanima, aktivistima, sa svima onima koji žele da ostanu da žive na Majevici i da Majevica ostane takva kakva jeste. Ona, nažalost, ima već dva rudnika i nije joj potreban treći koji bi donio ogromnu devastaciju i ogromno zagađenje, ne samo na Majevici nego i širem krugu.
Zbog velikog broja loših koncesionih ugovora država BiH dužna je platiti ogromna novčana sredstva.
Zurnal info
